Montaillou, een dorp van niks en toch wereldberoemd.

  
Montaillou is het dorp dat Emmanuel Le Roy Ladurie het afgelegen oord in het voorgebergte van de Pyreneëen aan de vergetelheid ontrukte. Dertig jaar geleden schreef de Franse historicus een boek dat het gehucht in de Ariège weer op de kaart zette. Montaillou, Een kettersdorp in de Pyreneeen, 1294-1324 is het fascinerende verslag van een middeleeuws drama dat gedetailleerd kon worden naverteld dankzij het voortreffelijk gedocumenteerde dossier van Jacques Fournier, bisschop van Pamiers, die in naam van de Inquisitie de strijd aanbond met de katharen, de ketters.
Fournier, de latere paus Benedictus XII van Avignon, was een rasondervrager die de inwoners van Montaillou verleidde tot verregaande ontboezemingen over hun geldzorgen, liefdesleven en dagelijkse beslommeringen. Soepel zwengelde hij de dorpspomp aan waardoor hem roddel en achterklap ter ore kwamen. Bijna achteloos informeerde hij naar hun eetgewoonten die hem op het spoor konden brengen van ketters, want die onthielden zich van vlees. Minutieus noteerde Fournier hun relaas en voegde dat toe aan een uitdijend Inquisitie-dossier waaruit Le Roy Ladurie uitvoerig putte om een beeld te schetsen van het leven in een ketters middeleeuws dorp.

 
BenedictusXII                                                                         Emmanuel le roy ladurie

Paus Benedictus XII (1334 - 1342) had zich als bisschop van Pamiers een onvermoeibaar inquisiteur getoond. Hoogstpersoonlijk leidde hij het onderzoek naar de laatste grote groep Zuidfranse Katharen in het Pyreneeëndorp Montaillou. Hij nam de registers van zijn onderzoek zelfs mee toen hij paus werd. In 1327 benoemde paus Johannes XXII hem tot kardinaal. Hij nam deel aan de heftige strijd over de apostolische armoede die de Franciscanen zeer verdeelde. Na de dood van Johannes XXII werd hij na een kort conclaaf op 20 december 1334 tot paus gekozen. Hij begon met de bouw van het beroemde Palais des Papes te Avignon. Zelf sober en eenvoudig levend streefde hij ernstig naar hervorming en versobering bij de kloosterorden. Zijn pogingen om het conflict tussen Engeland en Frankrijk op te lossen mislukten: in 1337 begon wat later de Honderd jarige Oorlog (1337-1453) is gaan heten. In 1334 gaf hij aan Petrarca de opdracht om de wensen van Rome in een gedicht uit te drukken. Dezelfde Petrarca werd tijdens het pontificaat van Benedictus XII op het Capitool te Rome tot dichter gekroond.